Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

WIJN, BIER EN RIJPLEZIER IN DUITS FRANKENLAND

Franken doorkijk MainOp de motor of met de auto. Maakt niet uit. Frankenland ligt ongeveer 500 kilometer van Utrecht. En dan ben je in een prachtig deel van Duitsland.

Je kunt er heerlijk toeren op rustige wegen langs de Main en de Saale. Cultuur opsnuiven in de dorpen en steden. Genieten van de gastronomie, de talloze biersoorten en werkelijk uitstekende wijnen. Noord-Beieren wordt het ook wel genoemd. Maar dat horen de Franken liever niet.  Zij hadden zelfs liever gezien dat Frankenland een deelstaat was geworden van de Duitse Bondsrepubliek met een eigen regering. Maar dat is niet gebeurd. Franken is een deel van Beieren. Toch is het er wel anders dan in Zuid-Duisland. Het landschap en de mensen zijn er vriendelijker en zeer gastvrij. Opvallend is de wijncultuur in dit deel van Duitsland. Mede daardoor wordt het een soort ontdekkingsreis.

Hammelburg en Morlesau

Na zes uur rijden op mijn Suzuki V-Strom kom ik aan bij Schloss Saaleck net even buiten Hammelburg. Een eerste ontdekking. Dit fraaie hotel bovenop een berg had ik nooit eerder gezien. Terwijl ik toch al vele malen in de buurt ben geweest. Maar de gemeente Hammelburg betekent voor mij altijd het dorpje Morlesau dat op een steenworp afstand ligt. Gasthof NthDaar staat Gasthof Nöth. Een eenvoudig hotel met blinkend schone kamers waar je voor een zeer aantrekkelijk bedrag kunt logeren. En dat niet alleen. In het restaurant kun je kennismaken met de heerlijke gerechten die Harald Spath bereidt van kersverse streekproducten. Bij Gasthof Nöth kun je ook een kano huren om mee te varen op de Fränkische Saale. Je kunt er een wandeling door de natuur starten of op de fiets de bossen in gaan. Veel motorrijders hebben Gasthof Nöth ontdekt als uitvalhaven voor motortochten door de Rhön en omliggende regio's. Je vindt er de mooiste en grootste kerkburchten en oude ruïnes. Je kunt er toeren langs en zelfs door de vele wijngaarden.

Silvaner, Müller-Thurgau, Grauburgunder en meer

Schloss Saaleck is niet alleen een luxe hotel/restaurant. Op de berg is tevens een wijnmakerij. Op de hellingen groeien diverse soorten druiven waaronder Silvaner, Müller-Thurgau, Grauburgunder en meer. Hammelburg is de oudste wijnstad van Franken. Vroeger werd de wijn verbouwd door monniken. Tegenwoordig zwaaien Thomas en Ulrike Lange de scepter over de 18,5 hectare van Weingut Saaleck waar op biologische wijze wijn wordt gecultiveerd. De producten worden verkocht in flessen met een lange hals, of als de kwaliteit hoog is, in een typische Fränkische Bocksbeutel. Dat is een dikke fles die de vorm heeft van een ouderwetse buidel. Onze reis begint met een wijnproeverij in de wijngaard. Ulrike schenkt de wijnen in en vertelt vol verve en trots over de kwaliteit van de Fränkische wijn. Om te voorkomen dat er in voorgaande eeuwen werd gestolen uit de wijngaarden plaatste de bisschop een dikke muur om de wijngaard. Dat weerhield dorstige monniken er echter niet van om toch een kruik onder hun pij te verbergen. Toen de bisschop een keer kwam controleren schrokken de vrome arbeiders zich rot. Die kruik..! Die kruik! Door er flink over te wrijven en te bidden tot God om hulp kreeg de kruik dezelfde vorm als de buidel waarin zij hun eten droegen. De legende verhaalt dat op die manier de Bocksbeutel is ontstaan.

Franken muur SaaleckFranken Schloss SaaleckFrabnken wegbordFranken flessen wijn

Gastronomie op topniveau

Franken braadworstAltijd als ik naar Duitsland ga stop ik onderweg voor een braadworst met brood en mosterd. Heerlijk! In Schloss Saaleck echter krijgen we heel andere lekkernijen voorgeschoteld tijdens het diner. Carpaccio van zalmforel. Asperges uit de regio Rhön. Het wordt gastronomie op topniveau. Met daarbij uiteraard wijnen uit Frankenland. Een feestmaal dat de controleurs van de beroemde Michelingids ongetwijfeld met drie sterren zouden waarderen. Ook de hotelkamers zijn van hoog niveau. Ruim, met een prachtig uitzicht vanaf de hoge positie over Hammelburg en omgeving. Het zal duidelijk zijn dat aan deze luxe een bijpassend prijskaartje hangt. Goedkopere alternatieven zijn er overigens voldoende in de nabije omgeving.

Heilzaam water en Weisswurst

Na een 'koninklijk ontbijt' op Schloss Saaleck is het tijd om op pad te gaan. Dat kun je met de auto doen, dan kom je uiteraard overal en kun je onderweg genieten van de omgeving. Ons gezelschap is op de motor en dat geeft deze toeristische trip een extra dimensie. Want het is echt heerlijk om door de regio's Rhön, Spessart en Mainland te cruisen op twee wielen. Uitstekende binnenwegen meanderen langs wijngaarden, akkers en rivieren door stille dorpjes van de ene naar de andere interessante plek. Prachtig om hier motor te rijden. Onderweg kun je stoppen bij burchten en ruïnes. Overal zijn wijnhuizen te bezichtigen en kun je proeven van het geestrijke vocht dat de trotse wijnboeren produceren. Via een fraaie route door het binnenland bereiken we Bad Brückenau. We zullen deze dag en de komende dagen nog veel meer plaatsen tegenkomen die met Bad beginnen, maar hier stoppen om het staatsbad te bezoeken en te drinken van het heilzame water dat hier uit diverse kranen stroomt. Er zijn zeven bronnen waaruit mineraalwater van verschillende samenstelling opwelt. Het ene heeft meer natuurlijk koolzuur, het ander meer ijzer; ze verschillen alle zeven en daarmee ook de heilzame werking die ervan uitgaat. Je kunt om uiteenlopende gezondheidsreden een kuur volgen van een of meerdere waters. Uiteraard proeft ons gezelschap van de geneeskrachtige waters. Je voelt je er echter niet direct een ander mens van. Daarvoor moet je echt langer blijven en meer van het bronwater drinken. In het restaurant is voor ons de lunch voorzien. We krijgen een nationaal Beiers gerecht voorgeschoteld. Weisswurst met zoete mosterd en een brezen (broodkrakeling). Weisswurst wordt gemaakt van kalfsvlees (soms vermengd met varkensvlees). Het is bereid met uien, peterselie, foelie en citroen volgens een recept dat dateert uit 1857.  Naar Beierse traditie wordt de worst altijd 's morgens gegeten. Er is een gezegde dat luidt: Weisswurst moet gegeten worden voor de klok 12 uur slaat. De reden was dat de worst zeer kort houdbaar was. Maar dat is veranderd sinds de mensheid beschikt over ijskasten en andere koelmogelijkheden. Daarom kun je het nu gerust tijdens een verlate lunch nog op tafel zetten. De Duitsers zijn over het algemeen dol op Weisswurst. Niet elke toerist deelt die mening...

Franken Bad BrckenauFranken Weisswurst

Schloss Mespelbrunn

Schloss Mespelbrunn dat te vinden is in het gelijknamige dorp, is zonder meer de moeite waard om even van de motor af te stappen. De tuinen zijn prachtig verzorgd, in de grote vijver kun je de vissen zien zwemmen (en voeren) en een zaal van het  sprookjesachtig uitziende kasteeltje is te bezichtigen. Het slot werd in 1412 door de toenmalige bisschop van Mainz cadeau gedaan aan Ridder Hamann Echter. Dat was allesbehalve een heilige, want hij trok plunderend door de omgeving. De bisschop genoot daarvan blijkbaar van mee en uitte zijn dankbaarheid op deze manier. Het kasteeltje is wonderwel geheel onbeschadigd door de vele oorlogen gekomen en daardoor nog in oorspronkelijke staat. Tegenwoordig is het nog steeds privébezit.

Franken slot MespelbrunFranken doorkijk Main

Franken SneeuwwitjeLohr am Main

We rijden verder naar Lohr am Main waar we ondergebracht worden in Parkhotel Leiss, aan de rand van de stad. Voordeel van deze pleisterplaats is dat we de motoren kunnen stallen in de ondergrondse garage. De bedden zijn schoon. Verder is er over dit zakelijke hotel weinig te melden. Wel worden we hier door een heel bijzonder persoon welkom geheten; Sneeuwwitje. Het blijkt dat het door de gebroeders Grimm geschreven sprookje gebaseerd is op Maria Sophia Margaretha Catharina Freifräulein von Erthal die op 19 juli 1725 werd geboren in Lohr am Main. Franken slot SneeuwwitjeDe pratende spiegel die haar stiefmoeder steeds weer vertelde: "Sneeuwwitje is de mooiste van het land." hangt nog steeds in het Schloss zu Lohr am Main, dat tegenwoordig het Spessart Museum huisvest. Er is ook een schoolmuseum en een isolatorenmuseum in een oud transformatorhuis. Lohr is een prachtig stadje waar heel veel fachwerk huizen te bewonderen zijn. In het centrum vind je gezellige terrassen en uitstekende restaurants waar onder andere heerlijke streekgerechten worden geserveerd. Je kunt daarbij uiteraard genieten van een lekkere wijn uit Frankenland, maar Duitsland, en Beieren in het bijzonder, is natuurlijk ook het land van bier. Vrijwel elk dorp heeft zijn eigen brouwerij en elke stad vaak meerdere. De keus aan bieren is enorm. Lohr am Main laat een zeer gezellige en goede indruk achter als we de volgende morgen weer op de motorfiets stappen.

Frankenland wijnland

De reis gaat deze dag om te beginnen door het Tauber dal. Weer een prachtige rit die je motorhart sneller doet kloppen. Het is rustig op de kronkelende wegen, het asfalt is prima, dus ideaal voor motorrijders. We genieten ervan tot Weikersheim. Daar hebben we eerst een lunch in de kantine van de zeer gerenommeerde muziekschool, die tot over de grenzen bekendheid geniet. Daarna wandelen we door de stadspoort via de Markt naar Schloss Weikersheim. Opnieuw een interessante toeristische attractie. Een rondleiding door het slot is zonder meer de moeite waard, maar nog mooier is een wandeling door de tuin achter het kasteel. Graaf Carl Ludwig von Hohenlohe-Weikersheim liet de barokke tuin aanleggen nadat hij een bezoek had gebracht aan Versailles. Zoiets wilde hij ook. En het kwam er in de eerste helft van de 18e eeuw. De beelden, de fontein en de oranjerieën achterin, alles heeft een eigen verhaal. In die tijd was personeel niet duur en kon je een dergelijke grote tuin wel onderhouden. Tegenwoordig blijkt dat toch iets moeilijker te zijn. Dagelijks zijn er tuinlieden aan het werk in Weikersheim, maar het zijn er te weinig om de grandeur van de voorgaande eeuwen te benaderen.

Franken slot Weikersheim

Wijn, wijn en nog veel meer wijn

We zetten onze reis voort langs de Main. Die is hier en daar buiten zijn oevers getreden door de heftige regen, maar problemen zoals in het Oosten van Duitsland zijn hier niet geweest. Dus hebben de wijnboeren er geen overlast van ondervonden. Naarmate we dichterbij Volkach komen toont Frankenland wijnland zich in alle groene hevigheid langs de berghellingen. Allerlei soorten druiven worden hier verbouwd. Soms staan de soorten apart, soms door elkaar. Soms zie je dat er sprake is van biologische wijncultuur, soms zie je geen stukje onkruid tussen de wijnranken staan en weet je dat daar bestrijdingsmiddelen worden gebruikt.

Franken wijngaarden VolkachFranken wegborden

Opnieuw een gastronomisch diner

We eindigen onze trip vandaag met een proeverij bij Max Müller I in de hoofdstraat. Opnieuw ervaren we dat er in Duitsland en Frankenland in het bijzonder, zeer goede wijnen worden gemaakt. Waarom zien we daarvan zo weinig in Nederland? Max Muller I: antwoordt: "We exporteren een behoorlijke hoeveelheid van onze wijnen naar Nederland. Ook Denemarken is een goede klant. Een deel gaat naar andere landen, waaronder Japan. En een heleboel drinken wij  hier zelf op." Gelijk hebben ze, want de wijnen uit Volkach en omgeving zijn heerlijk. Later die avond maken we bij het diner in Romantik Hotel Zur Schwane  verder uitgebreid kennis met de sublieme producten die de wijnboeren in deze streek afleveren. Zur Schwane heeft ook een eigen wijngaard. Daarbij genieten we opnieuw van een gastronomisch diner dat ook deze keer een totaal andere kijk geeft op de doorsnee menukaarten die je in restaurants worden aangereikt. We ervaren dat er ook in Duitsland topkoks te vinden zijn. Prachtige gerechten, die zeer fijn van smaak zijn wisselen elkaar af in vijf gangen. Bij mij rijst de vraag waarom we Frankenland toch altijd voorbij zijn geraasd over de Autobahn. Op weg naar Oostenrijk of  Italië en nog verder.  Waarom zijn we hier nooit eerder en veel vaker gestopt? Waarom hebben we de uitgelezen keuken van Frankenland en de sublieme Fränkische wijnen nooit eerder ontdekt?

Vergezichten vanaf de Main

Franken kanoVandaag staat het Natuurpark Hassberge op de routeplanning. Voordat we weer op de motor stappen gaan we eerst een paar uurtjes kanoën op de Main. Een plaatselijk verhuurbedrijf zorgt voor de kano en vervoer naar de opstapplek. Vanwege de hoge waterstand is er behoorlijke stroming. Dat betekent dat je de peddels alleen hoeft te gebruiken om een bocht in te sturen. Verder glijdt de kano als vanzelf stroomafwaarts door de rivier. Het wordt een uiterst relaxed tochtje. Vanaf onze plek op het water krijg je een heel andere blik op de omgeving en de wijnhellingen. We varen langs prachtige vergezichten. Zonder helm en lawaai van het verkeer ontdek je ook dat er aan de oevers van de Main allerlei soorten vogels rondscharrelen. Ze maken uiteenlopende geluiden waarbij die van de koekoek wel het duidelijkst herkenbaar is. Daar hoef je echt geen ornitholoog voor te zijn.

Natuurpark Hassberge

Ook als we later weer in het zadel zitten speelt de natuur een belangrijke rol tijdens de trip die ons vandaag door Natuurpark Hassberge leidt. Opnieuw een schitterende route, waarbij we deze keer wel grotere hoogteverschillen hebben. We stoppen een aantal keren om foto's te maken en blijven wel een uur hangen in het dorpje Königsberg. Daar vind je oude fachwerk huizen, een fraaie fontein en een raadhuis met een ouderwets klokkenspel. Een zeer fotogenieke plaats.

Franken Knigsberg FachwerrkFranken Knigsberg klokkenspel

Rauchbier in Bamberg

Daarna weer verder door bossen, over bergen en dalen. Bamberg is het laatste doel van deze reis. We logeren er in Hotel Bamberger Hof. Een chique hotel in het centrum waar ook de Daila Lama een keer te gast is geweest. Bij de ingang hangt een foto van de geestelijk leider van Tibet. Eten doen we in de stad. In het historische pand van brouwerij Schlenkerla. Dat is een gewild adres. Er zijn veel mensen die tot buiten de deur staan te genieten van hun bier. Zij drinken het in Bamberg beroemde Rauchbier. Dat kun je in diverse smaken krijgen, maar aan al die soorten hangt tevens een rooksmaak. Dat betekent dat er aan het bier een vettige smaak zit van gerookt spek. Heel veel mensen vinden het heerlijk. Omdat er geen bier zonder rooksmaak is te krijgen in Bamberg bestel ik een glas wijn. Gelukkig hebben ze dat ook. Het eten bij Schlenkerla is typisch Duits. Leberknödel, Sauerkraut, Brastwurst, Kalbshaxe en Schweinehaxe waaraan grote stukken bot zitten staan op de menukaart. Als je goede trek hebt is dit het juiste adres. Het diner begint hier op een Middeleeuwse schranspartij te lijken.

Franken Bamberg waterFranken Bamberg nachtwacht

 

Klein Venetië

Met een voldaan gevoel stappen we later de deur uit achter de nachtwaker van Bamberg aan. Hij neemt ons mee door de smalle straten en vertelt ons allerlei wetenswaardigheden over de stad en zijn bewoners. De volgende morgen doet een andere gids het nog eens dunnetjes over. Ze neemt ons mee naar de plek waar de rivier de Main langs de huizen loopt en Bamberg zijn bijnaam Klein Venetië aan dankt. De stad staat bol van kunst, geschiedenis, cultuur en schitterende bouwwerken. Er zijn in de stad Bamberg 9 bierbrouwerijen en in de totale gemeente komt het aantal op minstens 100. De Dom prijkt met zijn torens, waarvan er altijd wel een in de steigers staat, hoog uit boven de bebouwing. Ook Bamberg is wonderwel onbeschadigd uit de vele oorlogen gekomen. We worden tijdens de wandeling volgepropt met feiten en wetenswaardigheden.  De tijd is tekort om alles te kunnen bewonderen en overal van te kunnen genieten. Dus moeten we nog een keer terug naar Bamberg. We gaan zeker nog eens terug naar Frankenland, want daar is nog veel meer te ontdekken en te beleven.

Ga voor meer informatie over Frankenland naar: www.frankentourismus.de, www.rhoen.de, www.fraenkisches-weinland.de, www.hotel-noeth.de, www.germany.travel, www.bamberg.info, www.franken-bierland.de, www.max-mueller.de, www.franken-weinland.de, www.weikersheim.de, www.hammelburg.de.

Informatie over motorreizen in Frankenland; www.endurofuntours.com.

Tekst en foto's: © Arie Blokland  

Wil je alle foto's zien van deze reportage ga dan naar: de fotogalerij.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Aanvullende gegevens